Wskazówki

UŻYTKOWANIE BAZY DANYCH: opisy uporządkowane są zarówno alfabetycznie, jak i geograficznie. Porządek alfabetyczny obejmuje z reguły nazwy miejscowości, w których znajdują się miejsca pamięci. Przykładowo hasło „Miejsce Pamięci i Muzeum Sachsenhausen” można znaleźć pod literą „S”. Wyjątki stanowią obiekty bardziej znane, takie jak „Więzienie Pawiak” w Warszawie, które można odnaleźć pod literą „P”. Mapy Polski i Niemiec przedstawiają zestawienie miejsc pamięci w poszczególnych krajach związkowych i województwach.

Napisy kursywą odnoszą się do innych haseł zawartych na płycie.

ZGŁOSZENIA: z uwagi na fakt, że w niektórych miejscach pamięci wejście należy rezerwować nawet z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, zaleca się wcześniejsze zgłoszenie grupy – czasami jest to wręcz konieczne. Z reguły zgłoszenie takie powinno nastąpić jak najwcześniej, przynajmniej na miesiąc przed planowaną wizytą. Przy zgłoszeniu należy dowiedzieć się, jaka jest dopuszczalna maksymalna wielkość grupy i rozważyć ewentualną możliwość podzielenia jej.

EKSPOZYCJE: w miejscach pamięci obok stałych ekspozycji często można oglądać również wystawy czasowe. Informacje o nich znajdują się zazwyczaj na stronach internetowych danego miejsca pamięci.

OGRANICZENIA WIEKOWE: w większości byłych obozów koncentracyjnych obowiązuje ograniczenie wieku zwiedzających. Z reguły granica wieku wynosi 14 lat. Niektóre z tych miejsc pamięci oferują programy również dla młodszych uczniów.

CENY WSTĘPU: podane tu zostały tylko ceny normalne i zniżkowe. Ceny zniżkowe przysługują z reguły uczniom, studentom, żołnierzom służby czynnej i odbywającym służbę zastępczą itp.

DNI I GODZINY OTWARCIA: zawarte tu informacje mają charakter orientacyjny i nie obejmują okresów ferii szkolnych i świąt. Dla uproszczenia dzielimy czas otwarcia na zimowy i letni. Zima obejmuje miesiące od października do marca, lato – pozostałą część roku. Warto przy tym pamiętać, iż niektóre miejsca pamięci ustalają własne godziny otwarcia, które odbiegają od powszechnych reguł i mogą ulegać zmianom. Dlatego w każdym przypadku zalecane jest bezpośrednie nawiązanie kontaktu z ich pracownikami, tym bardziej, że niektóre miejsca pamięci mogą umożliwić grupie zwiedzanie również poza normalnymi godzinami otwarcia. Wizyty – również ze względów pedagogicznych – nie powinny być wynikiem spontanicznie podejmowanej decyzji. Ostatnich zwiedzających wpuszcza się z reguły pół godziny przed zamknięciem.

JĘZYK: z reguły tekstom towarzyszą informacje, czy zwiedzanie, strony internetowe, wystawy itd. dostępne są również (lub tylko) po polsku, niemiecku lub angielsku. Niestety informacje te nie są kompletne i będziemy starać się je na bieżąco uzupełniać.

WSPARCIE PNWM: zadaniem Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży jest wspieranie polsko-niemieckich spotkań młodzieży, czyli wspólnych programów przeznaczonych dla młodzieży z Polski i Niemiec. Kwestię podróży do miejsc pamięci, rozumianych jako wyjazdy do miejsc pamięci w drugim kraju nie w ramach wspólnego programu partnerskiego, lecz wyjazdu grupy jednonarodowej, reguluje specjalny ustęp Wytycznych PNWM:

C 1.3.2 „Podróże do miejsc pamięci: z uwagi na wspólną polsko-niemiecką historię podróże do miejsc pamięci w obu krajach mogą być podejmowane przez grupy jednonarodowe i wspierane jak projekty wymiany szkolnej (…). Należy przy tym dążyć do wspólnych inicjatyw z grupą partnerską.”

Miejsca pamięci, o których mowa w Wytycznych PNWM, obejmują byłe obozy koncentracyjne, ich podobozy i inne miejsce terroru hitlerowskiego, które można uwzględnić w programie podróży do miejsc pamięci. W planie programu należy uzasadnić wybór miejsca pamięci.

Aby otrzymać dofinansowanie PNWM, należy przedstawić szczegółowy program wyjazdu oraz następujące informacje dotyczące składającego wniosek:

- W jaki sposób grupa zostanie przygotowana do wyjazdu do miejsca pamięci? Jak ma wyglądać podsumowanie wyjazdu?

- Kto odpowiedzialny jest za nadzór merytoryczny programu? Kto z miejscowych pracowników odpowiadać będzie za program, w przypadku gdy nie ma na miejscu współpracownika projektu (np. lokalne placówki kształceniowe)?

Ze strony PNWM wymagane jest również, aby uczestnicy programu zarówno w fazie przygotowań, jak i w jego trakcie, mieli okazję lepiej poznać kraj goszczący.

Dodatkowe informacje dotyczące wspierania przez PNWM podróży do miejsc pamięci znajdą Państwo: http://www.dpjw.org/html/modules.php?name=DpjwContent&pa=showpage&pid=66 

INNE ŹRÓDŁA INFORMACJI: Oprócz DPJW również inne instytucje udostępniają informacje na temat miejsc pamięci poświęconym ofiarom drugiej wojny światowej i narodowego socjalizmu. Przede wszystkim poniższe:


1. Obszerną prezentację miejsc pamięci ofiar narodowego socjalizmu w Republice Federalnej Niemiec zawiera dwutomowa dokumentacja Gedenkstätten für die Opfer des Nationalsozialismus, Eine Dokumentation (Bonn 1995 (Bd. I), 2000 (Bd. II)) opublikowana przez Federalną Centralę Edukacji Obywatelskiej (Bundeszentrale für politische Bildung). Jest ona dostępna na stronie internetowej:
www.bpb.de. do pobrania w formie pliku PDF oraz do zamówienia w wersji drukowanej. Jednocześnie BpB przygotowywuje na podstawie dokumentacji również bazę danych na temat miejsc pamęci w Niemczech. www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/erinnerungsorte/

2. Forum miejsc pamięci Fundacji Topografia Terroru (Gedenkstättenforum der Stiftung Topographie des Terrors), które prezentuje spis pomników, zabytków, muzeów i instytucji upamiętniających ofiary narodowego socjalizmu oraz informacje na temat najnowszych opracowań w tym temacie. www.gedenkstaettenforum.de                      

3. Fundacja Pomnik Pomordowanych Żydów Europy (Stiftung Denkmal für die ermordeten Juden Europas) oferuje także informacje nt. miejsc pamięci w Europie. www.memorialmuseums.org

Niektóre Landowe Centrale Edukacji Obywatelskiej (Landeszentrale für politische Bildung) opublikowały broszury o miejscach pamięci na terenie danego kraju związkowego. Zapewniają one także często częściowe wsparcie finansowe podróży do miejsc pamięci. Prawie wszystkie kraje związkowe dysponują prezentacjami internetowymi lokalnych miejsc pamięci wraz z linkami do poszczególnych instytucji.

Ponadto w niektórych miastach oferowane są alternatywne wycieczki turystyczne śladami drugiej wojny światowej z przewodnikiem. Przegląd takich ofert podaje Forum Neue Städtetouren www.stattreisen.de

Instytucje zajmujące się  w Polsce upamiętnianiem drugiej wojny światowej i jej skutkami to Instytut Pamięci Narodowej (www.ipn.gov.pl) oraz Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. IPN oferuje na stronie internetowej historyczne informacje na temat niemieckich obozów koncentracyjnych i obozów zagłady w okupowanej Polsce, zarówno w języku polskim, jak i angielskim. http://www.truthaboutcamps.eu/ 

 

.